فتوگرامتری چیست؟
علم و فن اندازهگیری و تفسیر عکس به منظور جمعآوری اطلاعات برای تهیه نقشه فتوگرامتری یا نقشهبرداری هوایی نامیده میشود.
عملیات نقشهبرداری هوایی یا فتوگرامتری را چگونه انجام میدهند؟
در فتوگرامتری با استفاده از هواپیما یا پهپاد تصاویری از منطقه مورد نظر تهیه میکنیم. برای اینکه امکان استخراج ارتفاعات از روی عکسها وجود داشته باشد عکسها باید دارای پوشش طولی و عرضی مناسب باشند. این عکسها پس از طی مراحل مختلف و انجام محاسبات و پردازشهای لازم، تبدیل به نقشه میگردد. نقشهها با استفاده از نرمافزارهای خاص تبدیل عکس به نقشه تولید میشوند. کلیه مراحل با نظارت سازمان نقشه برداری کشور و یا سازمان جغزافیایی نیروهای مسلح انجام میپذیرد. استانداردهای ملی تولید نقشه توسط سازمان نقشهبرداری کشور تهیه میشود.
مراحل تهیه نقشه به روش فتوگرامتری یا نقشهبرداری هوایی
تعیین محدوده تهیه نقشه و طراحی خطوط پرواز فتوگرامتری
در این مرحله با توجه به محدوده مورد نیاز و مقیاس مورد نظر و ارتفاع پرواز و لزوم پوششهای طولی و عرضی عکسها خطوط پرواز طراحی میگردد.
طراحی خطوط پرواز پرواز و عکسبرداری هوایی
عکسبرداری هوایی مطابق با طرح خطوط پرواز انجام شده و عکسها در گذشته بصورت آنالوگ بود اما در حال حاضر بصورت رقومی تهیه میشوند.
عکسبرداری هوایی چاپ عکسها و تهیه اندکس
در گذشته که دوربینهای عکسبرداری هوایی بصورت آنالوگ بودند عکسها چاپ میشدند ابعاد عکسهای آنالوگ 23 در 23 سانتیمتر بود. با وجود دوربینهای رقومی نیازی به چاپ عکسها نمیباشد. عکسها معمولا دارای 60 درصد پوشش طولی و 20 درصد پوشش عرضی هستند. پس از تهیه عکسها اندکس مدلها تهیه میشود. مدل فصل مشترک دو عکس مجاور میباشد.
عکس هوایی آنالوگ 
عکس هوایی آنالوگ طراحی نقاط کنترل زمینی
عکسهای تهیه شده فاقد مختصات زمینی میباشند. برای مختصات دار کردن عکسها باید نقاط کنترل زمینی طراحی شده و در مراحل بعدی مختصات دار شوند تعداد و فواصل نقاط کنترل زمینی با توجه به دقت نقشه و مقیاس عکس و نقشه تعیین میگردد.عملیات نقشه برداری زمینی جهت تعیین موقعیت نقاط کنترل
در این قسمت از کار با مراجعه به منطقه مورد نظر اقدامات زیر صورت می گیرد:- شناسایی منطقه
- ساختمان نقاط ماندگار (ایجاد روپرها)
- انتخاب نقاط کنترل دقیق بطوریکه روی زمین و عکس با مشاهده استروسکپی کاملاٌ مشخص باشد
- تعیین موقعیت دقیق نقاط کنترل مسطحاتی وارتفاعی واتصال آنها به شبکه های ژئودزی وترازیابی سراسری کشور
تعیین موقعیت نقاط کنترل زمینی گویا سازی عکسها
یک سری از عکسهای تهیه شده جهت گویا سازی عوارض مورد استفاده قرار میگیرند. اطلاعات مختلف و متنوعی مانند نوع عارضه ، اسامی خیابانها و اماکن و … در این مرحله بر روی عکس ثبت میگردد. این اطلاعات در مرحله تبدیل مورد استفاده عامل تبدیل جهت ترسیم نقشه قرار میگیرد.مثلثبندی هوائی و محاسبات فتوگرامتری
منظور از مثلثبندی هوایی تکثیر نقاط مختصات دار زمینی است. به طوری که برای هر مدل(زوج عکس) حداقل 6 نقطه مختصات دار ایجاد شود. این مرحله نیاز به تجربه و تخصص داشته و لیست مختصات نقاط جهت ایجاد مدلها در این مرحله تهیه میشود.تبدیل عکس به نقشه
هدف از این مرحله ترسیم عوارض از روی عکسهای اصلاح شده و مختصات دار میباشد که شامل مراحل زیر است :توجیه داخلی: منظور از توجیه داخلی توجیه و تطبیق سیستم مختصات عکس با سیستم مختصات دستگاه فتوگرامتری میباشد.
توجیه نسبی: توجیه و تطبیق سیستم مختصات عکسها نسبت به یکدیگر و تشکیل مدل توجیه نسبی نامیده میشود .
توجیه مطلق: توجیه مطلق، تطبیق سیستم مختصات مدل با سیستم مختصات زمینی میباشد.
ترسیم عوارض: پس از انجام توجیهات لازم عامل تبدیل با بهره گیری از تجربه و تخصص و اطلاعات عکسهای گویا نقشهها را ترسیم مینماید.
تبدیل عکس به نقشه ادیت
نقشههای تولید شده در مرحله تبدیل نقشههای ویرایش نشده میباشد و تنها هندسه عوارض بر روی نقشه ترسیم شده است در مرحله ادیت، ویرایش نقشه و رفع خطاهای ترسیم انجام میشود.کارتوگرافی
برای اینکه نقشههای تولید شده گویا و دارای ظاهر بهتر و قابل استفادهتر باشد، در مرحله کارتوگرافی با استفاده از نمادها و ابزارهای نمایشی مناسب شکل و قالب بهتری به نقشهها داده میشود. در قسمت کارتوگرافی نقشه ها شیت بندی شده، راهنمای نقشه به آنها اضافه میگردد. راهنمای اتصال نقشهها در این مرحله ترسیم و نمادها و خطوط مختصات دار و نوشته های فارسی نیز به نقشه اضافه میشود.
لینک های مرتبط
انجمن جهانی فتوگرامتری و سنجش از دورتعرفه نقشهبرداری و فتوگرامتری
نقشهبرداری زمینی چیست؟
نظرات شما: