در این روش بطور کلی با اندازه‌گیری طولها، زوایا و اختلاف ارتفاع، شکل و ابعاد عوارض مشخص و ترسیم می‌شوند. نقشه: نقشه تصویر قائم سطح زمین است که به نسبت مشخصی به نام مقیاس کوچک شده باشد.

ابزارهای نقشه‌برداری زمینی

برخی از ابزارها و وسایل متداول و مورد استفاده در نقشه‌برداری زمینی به شرح ذیل می‌باشد :

زاویه‌یاب (تئودولیت) :

این وسیله به شکل یک دوربین می‌باشد. تئودولیت برای اندازه‌گیری زوایا استفاده می‌شود. با استفاده از تئودولیت زوایای افقی و قائم بین دو امتداد را می‌توان اندازه‌گیری کرد. دوربین تئودولیت بر روی سه پایه نصب شده و در یک نقطه مشخص استقرار می‌یابد. با قراولروی به دو نقطه مشخص زوایای افقی و قائم بین دو امتداد مشخص می‌گردد.

ترازیاب (نیوو) نقشه‌برداری:

این وسیله نیز به شکل یک دوربین طراحی شده است.و بر روی سه پایه مستقر می‌گردد. این دوربین برای اندازه گیری اختلاف ارتفاع بین دو نقطه بکار می‌رود. این دوربین به همراه یک خط کش بلند که میر یا شاخص نامیده می‌شود استفاده می‌گردد. برای تعیین اختلاف ارتفاع دونقطه ابتدا نیوو را بین دونقطه مستقر می‌کنیم. آن را به حالت تراز در می‌آوریم. سپس شاخص را بر روی نقطه اول قرار داده و با استفاده از دوربین عدد روی شاخص را قرائت می‌نماییم. پس از آن شاخص را بر روی نقطه دوم قرار داده و مجددا عدد روی شاخص را قرائت می‌نماییم. تفاضل اعداد قرائت شده اختلاف ارتفاع دو نقطه را نشان می‌دهد.

متر نواری:

یکی از ابزارهای اندازه‌گیری طول، متر نواری می‌باشد. متر‌هایی که برای کار نقشه برداری زمینی استفاده می‌شوند از جنسهای مختلف فلزی پارچه‌ای و … و با طولهای مختلف 1 تا 50 متری ساخته می‌شوند.

طولیاب الکترونیکی لیزری:

با استفاده از ابزارهای الکترونیکی، اندازه‌گیری طولها بخصوص طولهای بلند سریعتر انجام می‌شود. اساس کار طولیابهای الکترونیکی بر مبنای ارسال موج و دریافت موج منعکس شده و اندازه‌گیری اختلاف فاز موج می‌باشد. با توجه به شرایط اندازه‌گیری و نوع تجهیزات بکار گرفته شده دقت اندازه‌گیری متفاوت خواهد بود. معمولا طولیابهای الکترونیکی بر روی تئودولیت نصب می‌شوند و به همراه یک منشور که نقش منعکس کننده امواج را دارد استفاده می‌شوند. طولیاب بر روی نقطه اول مستقر شده و منشور برروی نقطه دوم قرار می‌گیرد. با ارسال و دریافت مجدد موج طول مورد نظر محاسبه می‌شود. امروزه از امواج لیزری برای طولیابی بیشتر استفاده می‌شود.

توتال استیشن نقشه‌برداری:

در سالهای اخیر و با پیشرفت وسایل و تجهیزات نقشه برداری طولیابها و تئودولیتها با هم تلفیق شده و بصورت یک دستگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سیستم تعیین موقعیت جهانی (GPS) :

سیستم تعیین موقعیت جهانی، یک سیستم راهبری و مسیریابی ماهواره‌ای است. که از شبکه‌ای با حداقل ۲۴ ماهواره تشکیل شده است. این ماهواره‌ها به سفارش وزارت دفاع ایالات متحده ساخته و در مدار زمین قرار داده شده‌اند. این سیستم در ابتدا برای مصارف نظامی تهیه شد. ولی از سال ۱۹۸۰ استفاده عمومی آن آزاد و آغاز شد. در نقشه برداری زمینی از گیرنده های ماهواره ای برای تعیین موقعیت نقاط استفاده می‌شود.

لینک های مرتبط

جامعه مهندسان نقشه بردار ایران
نقشه چیست؟
فتوگرامتری چیست؟
تعرفه نقشه برداری

نظرات شما:

نقشه و ژئوماتیک