سامانه اطلاعات مکانی (GIS) چیست؟

• داده‌های مکانی
• نرم‌افزار
• سخت‌افزار
• مدیریت داده‌ها:
  • منابع انسانی
  • ساختارهای سازمانی و تشکیلاتی
  • مدلها، تئوریها و روشها
  • زیر ساختارهای سیستم

سیستم اطلاعات مکانی یا سیستم اطلاعات جغرافیایی یا سامانه اطلاعات مکانی؟

مراحل ایجاد سامانه اطلاعات مکانی ( GIS )

1. شناسایی و تحلیل نیازمندیها (نیازسنجی) :

اولین قدم برای ایجاد GIS در هر ارگان و سازمانی تحلیل نیازهای آن سازمان می‌باشد. در این مرحله مطالعاتی در مورد وضعیت فعلی سازمان از لحاظ اطلاعات مکانی و نیازهای آتی سازمان انجام می‌گیرد. نتایج این مرحله مبنایی برای اجرای فازهای بعدی خواهد بود.

2. انتخاب و تهیه نرم‌افزار :

با توجه به تحلیل نیاز انجام شده نرم‌افزار مورد نیاز انتخاب می‌گردد. این انتخاب با توجه به امکانات و محدودیتهای نرم‌افزارهای موجود در بازار صورت می‌گیرد. امکان ویژه‌سازی( Customize ) نرم‌افزارها با استفاده از برنامه‌نویسی و یا طراحی و تهیه یک نرم‌افزار خاص برای پاسخگویی به نیازهای کاربران وجود خواهد داشت.

3. انتخاب و تهیه سخت‌افزار :

سخت‌افزارهای انتخاب شده (کامپیوترها ، شبکه و ..) باید پاسخگوی نیازهای برآورد شده باشند.

4. طراحی پایگاه‌داده :

یکی از مهمترین اجزای GIS داده‌های موجود در سیستم می‌باشد. که پایه و مبنای تحلیلهای مکانی خواهد بود. امروزه این داده‌ها در پایگاه داده مکانی (Spatial Database) مدیریت و سازماندهی می‌شوند. پایگاه داده مکانی نوع خاصی از پایگاه داده می‌باشد که قابلیت ذخیره سازی حجم بسیار زیاد داده‌های مکانی و توصیفی را بصورت ساختیافته را دارا می‌باشد. برخی از مزایای استفاده از Spatial Database عبارتند از :
• امکان ذخیره سازی انواع داده‌های مکانی رستری، برداری و اطلاعات توصیفی
• امکان ذخیره حجم بسیار زیاد داده بیش از صدها گیگا بایت
• تسهیل توزیع داده‌ها از طریق شبکه اعم از اینترنت، اینترانت وغیره.
• دسترسی کامل به داده‌ها و توابع مکانی از طریق محیط محاوره‌ای استاندارد مثلا SQL
• استفاده از داده‌های مکانی در کاربردهای غیر GIS ی نظیر Word Processor ، Spread Sheet و غیره
• پشتیبانی از استانداردهای GIS باز

5. جمع‌آوری داده‌های مکانی و توصیفی :

داده‌های مکانی و توصیفی مورد نیاز در این مرحله جمع‌آوری می‌گردند.

6. آماده‌سازی داده‌ها و ورود به پایگاه داده :

داده‌های مکانی و توصیفی برای ورود به GIS نیاز به آماده‌سازی دارند. در این مرحله داده‌های مکانی و توصیفی با توجه به مراحل طراحی پایگاه داده آماده‌سازی می‌شوند و به فرمت مناسب برای ورود اطلاعات تبدیل می‌شوند.

7. نصب و راه‌اندازی GIS و ورود داده‌ها به پایگاه داده :

در این مرحله سخت‌افزارها و نرم افزارهای لازم نصب و راه‌اندازی می‌گردند و داده‌ها به پایگاه داده وارد می‌شوند.

8. آموزش GIS و پشتیبانی :

کاربران باید متناسب با مسئولیتهای خود آموزشهای لازم را برای استفاده از سیستم کسب نمایند.