نقشه چیست ؟

نقشه تصویر قائم از عوارض زمین است. ابعاد و اندازه‌های واقعی در نقشه‌ به نسبت مشخصی به نام مقیاس کوچک شده است.

معمولا نقشه‌ها بر روی یک سطح صاف ترسیم می‌شوند. بصورت رقومی بر روی کامپیوترها و یا سایر ابزارهای الکترونیکی ارائه می‌شوند. و یا بر روی کاغذ چاپ می‌شوند.

مقیاس:

نسبت ابعاد و فاصله‌ها بر روی نقشه به همان ابعاد و فاصله‌ها بر روی زمین مقیاس نامیده می‌شود. هرچقدر مقیاس بزرگتر باشد دقت بیشتر بوده و جزئیات بیشتری از عوارض سطح زمین را نشان می‌دهد.

---

انواع نقشه از نظر کاربرد:

نقشه‌ها بر اساس نوع کاربردشان در حرفه‌های مختلف دسته بندی می‌شوند. این دسته‌بندیها شامل نقشه‌های مسطحاتی، ارتفاعی، ثبت املاکی(کاداستر)، آماری، هواشناسی، شهرسازی، گیاهشناسی، ژئوفیزیکی، راهها، گردشگری، تاریخی، معادن، زمین‌شناسی و مانند آن است.

نقشه‌های مسطحاتی:

در نقشه‌های مسطحاتی ارتفاع عوارض مورد نظر نیست. و اهمیتی ندارد. بنابراین ارتفاعات نمایش داده نمی‌شوند.

نقشه‌های ارتفاعی(توپوگرافی):

در این نقشه‌ها علاوه بر موقعیت مسطحاتی عوارض، ارتفاع عوارض هم مورد نظر می‌باشد. برای نمایش ارتفاعات معمولا از اعدادی که ارتفاع نقاط را نشان می‌دهند استفاده می‌نمایند. شکل ارتفاعات و عوارض زمین بصورت منحنی‌هایی که نقاط هم ارتفاع را به هم وصل می‌کنند ترسیم می‌شود. این منحنی‌ها ، منحنی میزان نامیده می‌شوند.

---

ژئوماتیک چیست؟

علوم و فنونی که در کار تهیه و تحلیل نقشه‌ها و یا پیاده کردن آن و دیگر مسئولیتهای مرتبط با آن در تمامی ابعاد دخالت دارد ژئوماتیک نامیده می‌شود.

تعریف ژئوماتیک در سایت ویکیپدیا:

مهندسی ژئوماتیک (به انگلیسی: Geomatics Engineering) مجموعه‌ایست از تخصص‌های مرتبط با جمع‌آوری،نگهداری، پردازش، بازیابی و توزیع داده‌های جغرافیایی یا زمین مرجع. این دانش دست آورد پیشرفتهای دانش انفورماتیک در مهندسی نقشه‌برداری و علوم زمین است. واژه ژئوماتیک یک واژه ترکیبی از ژئو به معنای زمین و ماتیک که پسوند واژه انفورماتیک است، می‌باشد. در تعریفی دیگر ماتیک به معنای ریاضیات ذکر شده است. و با کلمه ژئواینفورماتیک مترادف در نظر گرفته شده است. بطور کلی ژئوماتیک دانش، مهارت و تخصص‌های مرتبط با جمع‌آوری، نگهداری، پردازش، بازیابی و توزیع داده‌های مکانی و مکان‌مرجع. این علم دستاورد دانش انفورماتیک در مهندسی نقشه‌برداری و علوم مدیریت زمین می‌باشد.

---

نقشه‌ها چه کاربردهایی دارند؟

• تهیه طرحهای جامع و تفصیلی شهرها
• استفاده از نقشه به عنوان برای جانمایی تاسیسات شهری(آب و فاضلاب، برق ، تلفن ، گاز ،…)
• مدیریت حمل‌ونقل
• مدیریت گسترش و نگهداری معابر
• برنامه‌ریزی و مدیریت املاک و صدور پروانه‌ها
• مدیریت منابع درآمد و مطالبات شهرداری
• اختصاص بهینه اراضی به کاربریهای مختلف
• ایجاد سیستم اطلاعات مکانی(GIS)
• حفظ و نگهداری محیط زیست فضاهای سبز و مدیریت آنها
• مدیریت منابع آلودگی شهر و ایجاد محدودیت در گسترش آنها

---

نقشه چگونه تولید می‌شود؟

روشهای معمول تولید نقشه عبارتند از:

نقشه‌برداری زمینی:

دانش و فنی است که با استفاده از ابزارهای اندازه‌گیری بر روی زمین (طولیاب ، زاویه یاب ، ترازیاب ، ابزار تعیین موقعیت ماهواره‌ای و …) از سطح زمین نقشه تهیه می‌نماید.
اطلاعات بیشتر

فتوگرامتری:

تهیه نقشه با استفاده از عکسهای هوایی فتوگرامتری نامیده می‌شود. با استفاده از تکنیکهای فتوگرامتری و اندازه‌گیریهای روی عکسهای هوایی ابعاد واندازه‌های واقعی روی زمین مشخص می‌گردد.
اطلاعات بیشتر

سنجش از راه دور:

بدست آوردن اطلاعات از مناطق و پدیده‌ها بوسیله داده‌های جمع آوری شده توسط سنجنده‌ها بدون دسترسی مستقیم به آن پدیده‌ها و مناطق را سنجش از دور می‌گویند.

لینک های مرتبط

• جامعه مهندسان نقشه‌بردار ایران
• سازمان نقشه‌برداری کشور
• GIS چیست؟
• GPS چیست؟

نظر خود را در مورد این مطلب ارسال فرمایید.

ارسال